تبلیغات
شناخت و معرفی اسلام - استاد مطهری
دوشنبه 24 بهمن 1390

استاد مطهری

   نوشته شده توسط: AMIR HASSAN SINAEE    

انتقاد استاد مطهری از دكتر شریعتی فقط از جزوه اسلام شناسی او بود یا نه؟ مواضع دكتر در قبال این انتقادات چه بود؟


پاسخ :

در پاسخ باید عرض كنیم انتقاد استاد شهید مطهری نسبت به دكتر شریعتی تنها منحصر به كتاب اسلام شناسی او نبوده است. بلكه در مورد آثار دیگر وی نیز انتقاداتی داشتند از جمله كتاب«از كجا آغاز كنیم» و «چه باید كرد».[1] استاد شهید مطهری ریشة انتقادات و اشكالاتی كه به آثار دكتر شریعتی وارد بود را در عدم انسجام فكری و برخوردار نبودن از یك مبنای اصولی و حاكمیت دیدگاه علمی و جامعه شناسی بر اندیشه های وی و فرصت نیافتن در مطالعه عمیق معارف اسلامی می دانستند. استاد در اعلامیه ای كه به اتفاق مهندس بازرگان در مورد دكتر شریعتی و آثارش منتشر نمودند، چنین اظهار داشتند«اینجانبان كه علاوه بر آشنایی با آثار و نوشته های مشارالیه با شخص او فی الجمله معاشرت داشتیم معتقدیم نسبتهایی از قبیل شیعه گری و وهابیگری به او بی اساس است و او در هیچ یك از مسائل اصولی اسلام از توحید گرفته تا نبوت و معاد و عدل و امامت، گرایش غیر اسلامی نداشته است ولی نظر به اینكه تحصیلات عالیه و فرهنگ او غربی بود و هنوز فرصت و مجال كافی نیافته بود در معارف اسلامی مطالعة وافی داشته باشد تا آنجا كه گاهی از مسلّمات قرآن و سنت و معارف و فقه اسلامی بی خبر می ماند ـ هر چند با كوشش زیاد به تدریج بر اطلاعات خود در این زمینه افزود ـ در مسائل اسلامی حتی در مسائل اصولی دچار اشتباهات فراوان گردیده است كه سكوت در برابر آنها ناروا و نوعی كتمان حقیقت است ... از این رو با توجه به اقبال فراوان جوانان به كتب مشارالیه و اینكه خود او در اواخر عمر در اثر تذكرات متوالی افراد بی غرض و بالاتر رفتن سطح مطالعات خودش، متوجه اشتباهات خود شد و به یكی از نزدیكانش وكالت تام برای اصلاح آنها داد، اینجانبان بر آن شدیم به حول و قوة الهی، ضمن احترام به شخصیت و تقدیر از زحمات و خدماتش در سوق دادن نسل جوان به طرف اسلام، بدون مجامله و پرده پوشی و بدون اعتنا به احساسات طرفداران متعصب و یا دشمنان مغرض، طی نشریاتی نظریات خود را دربارة مطالب و مندرجات كتابهای ایشان بالصراحه اعلام داریم»[2] این همان نكته ای است كه مقام معظم رهبری نیز در مورد دكتر شریعتی و آثار وی فرمودند:«مرحوم شریعتی مهم ترین كارش این بود كه تفكر و اندیشه اسلامی را در سطح جوانان به صورت بسیار وسیعی مطرح كرد... آن عمق فكری گرایش به اسلام كه انتظار دارد انسان و یك عده گرویده به تفكر اسلامی در قلمرو كارهای وی به شكل شایانی وجود ندارد یعنی در بسیاری از موارد آن تفكر مذهبی كه پخش می شد یك تفكر عمیقی نبود یعنی یك ایمان قوی در مستمع به وجود نمی آورد اما در بعضی از موارد یك تفكر عمیقی به وجود می آورد و در بسیاری از موارد هم حداقل این بو د كه زمینه ای برای تعقیب تفكرات اسلامی و علاقه به فهم اسلامی در افراد زنده می شد و بعد از آن كار به روی مسائل اسلامی شروع می شد.»[3]
اما در خصوص مواضع دكتر در قبال این انتقادات باید عرض كنیم كه دكتر شریعتی هم اشكالات منطقی برنوشته ها و دیدگاههای خود را پذیرفتند و بر این اساس به آقای محمد رضا حكیمی وصیت نموده و سفارش لازم در خصوص اصلاح نوشته های خود را به ایشان دادند. در بخشی از وصیت نامه خویش چنین اظهار داشتند كه«آنچه از من نشر یافته به دلیل نبودن امكانات و كم بودن فرصت، خام و عجولانه و پر غلط دید چاپ شده است و تمامی آن را نه به عنوان كارهائی علمی، تحقیقی، كه فریادهایی از سر درد، نشانه هایی از یك راه، نگاههایی برای بیداری، ارائه طریق، طرح هایی كلی از یك مكتب، یك دعوت، جهات و ایده ها و بالاخره نوعی بسیج فكری و روحی در جامعه باید تلقی كرد آن هم در شرایطی تبعیدی، فشار، توطئه، فرصت گذرا و حالتی كه هر لحظه اش انتظار فاجعه ای می رفت آن ها همه باید تجدید نظر شود از نظر علمی غنی شود غلط گیری معنوی و لفظی و چاپی شود».[4]
معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. جعفر سعیدی، دكتر شریعتی از دیدگاه شخصیتها، تهران، نشر سایه، 1380.
2. اكبر رحمتی، استاد مطهری و روشنفكران، انتشارات صدرا، 1380.
3. جعفر سعیدی، شخصیت و اندیشه دكتر علی شریعتی، تهران، انتشارات چاپخش، 1372.
[1] . اكبر رحمتی، استاد مطهری و روشنفكران، انتشارات صدرا، 1380، ص 35 تا 70. نقدهای استاد شهید مطهری به این كتابها در كتاب استاد مطهری آمده است.
[2] . رحمتی، اكبر، استاد مطهری و روشنفكران، انتشارات صدرا، 1380، ص 63 و 64، متن اعلامیه همچنین قاسم یاحسینی، شریعتی آنگونه كه من شناختم، نشر نگاه امروز 1380، ص 108 ـ 109.
[3] . مجله سروش، شماره 102، ص 30، خرداد 1360.
[4] . سعیدی، جعفر، دكتر علی شریعتی از دیدگاه شخصیتها، تهران، نشر سایه، 1380، ص 80، متن وصیت نامه دكتر شریعتی به محمد رضا حكیمی.


Can you stretch to get taller?
شنبه 14 مرداد 1396 06:41 ق.ظ
Helpful information. Fortunate me I discovered your website by chance, and I'm
surprised why this accident did not came about earlier! I bookmarked it.
subsequentwarlo45.jimdo.com
پنجشنبه 22 تیر 1396 10:16 ق.ظ
Hello There. I found your weblog using msn. That is a very smartly written article.
I'll make sure to bookmark it and return to read more of
your useful info. Thank you for the post. I will definitely return.
http://handsometeam4591.hazblog.com
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 02:42 ب.ظ
Stunning quest there. What occurred after? Take care!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر