تبلیغات
شناخت و معرفی اسلام - آداب تعلیم و تعلم در اسلام
شنبه 28 اسفند 1389

آداب تعلیم و تعلم در اسلام

   نوشته شده توسط: AMIR HASSAN SINAEE    نوع مطلب :حدیث ،

نام كتاب :(ترجمه کتاب شریف منیه المرید شهیدثانی)

مؤ لف : دكتر سید محمد باقر حجتى

حدود استفاده و بهره گیرى از كتب عاریتى 
كسى كه كتابى را - به عنوان عاریه و یا اجاره - از دیگرى مى گیرد حق ندارد بدون اجازه صاحب آن ، اشتباهات آنرا اصلاح كند، و یا در حاشیه آن چیزى بنویسد. و نیز مجاز نیست در جاهاى سفید و نانوشته آن - چه در آغاز و چه در پایان صفحه - چیزى را بنگارد، مگر آنگاه كه بداند و احراز كند مالك آن به چنین كارى راضى است .
باید نوشتن او نیز همانند نوشتن
(محدث ) باشد كه باید به نوشتن بر همان جزئى كه شنیده است اكتفاء نماید، یعنى باید عاریه گیرنده بر حسب آنچه شنیده و به همان اندازه اى كه اجازه دارد روى كتاب عاریتى بنویسد.
عاریه گیرنده نباید كتاب را سیاه و كثیف كند، و یا آنرا - بدون ضرورت - به عنوان عاریه و یا ودیعه و امانت در اختیار شخص دیگرى قرار دهد؛ حتى در موردى كه چنین كارى شرعا جائز مى باشد. او همچنین حق ندارد بدون اجازه صاحب آن ، از روى كتاب نسخه بردارى كند؛ زیرا استنساخ از كتاب ، یكنوع بهره بردارى و استفاده دیگرى است كه با بهره بردارى از كتاب به عنوان مطالعه ، فرق دارد و از آن ، سنگین تر و فزون تر است .
اگر كتابى به صورت
(وقف عام ) باشد و بهره بردارى از آن براى افراد مشخصى محدود نباشد، نسخه بردارى از آن - براى كسى كه نگاهدارى كتاب وقفى و انتفاع و استفاده از آن براى وى جائز باشد - بلامانع است . البته باید این استنساخ تواءم با حزم و احتیاط انجام گیرد. و اگر ناظر كتاب وقفى و یا كسى كه از طرف ناظر، ماءذون و مجاز است داراى اهلیت اصلاح كتاب باشد مى تواند آنرا اصلاح كند؛ بلكه مى توان گفت گاهى چنین اصلاحاتى به سر حد وجوب مى رسد. و چنانچه كتاب داراى ناظر خاصى نباشد، حق نظارت بر آن ، با حاكم شرع خواهد بود.
آنگاه كه عاریه گیرنده با اجازه صاحب كتاب و یا ناظر، در صدد استنساخ كتاب برمى آید، نباید (از كتاب عاریتى به عنوان زیردستى استفاده كند و) كاغذ را در میان صفحات آن قرار دهد، و نیز حق ندارد قلمدان را روى آن بگذارد و روى نوشته هاى كتاب ، خط بكشد.
و بطور خلاصه : باید كتاب را از هر گونه ضایعه - كه ناشى از مسامحه و سهل انگارى و كوتاهى ورزیدن در نگاهدارى آن است - حفظ و صیانت كند.
كیفیت نگاهدارى و صیانت كتب دیگران با كیفیت نگاهدارى كتبى كه ملك شخصى است تفاوت دارد؛ زیرا نوعى از تصرفاتى وجود دارد كه درباره كتب ملكى ، جائز و روا مى باشد؛ ولى همان تصرفات در مورد كتب عاریتى و امانتى روا نیست ؛ به ویژه در مورد كسانى كه در امر نگاهدارى كتب ، سهل انگار هستند؛ چون بسیارى از مردم بیحال و سردمزاج در مورد كتابهاى خود تصرفات و روش هائى تحقیرآمیز و نامناسب در پیش مى گیرند (و از كتابهاى شخصى به گونه اى بهره كشى مى كنند) كه در مورد كتاب هاى امانتى و عاریتى ، اعمال چنین روش هائى به هیچ وجه روا نمى باشد.
8 - دقت در نگاهدارى كتاب به هنگام مطالعه و استنساخ 
هنگام نسخه بردارى از كتاب و یا مطالعه آن ، نباید آن را به صورت باز و گسترده بر روى زمین قرار دهد؛ بلكه موظف است - به همان صورتى كه معمول و متداول مى باشد - آنرا میان دو كتاب و یا روى میز مخصوص به كتاب ، یعنى (رحل ) بگذارد تا رشته ها و پیوندهاى اوراق آن از هم گسیخته نشود و جلد و برگهاى آن سائیده و فرسوده و پاره نگردد.
9- كیفیت چیدن كتب و ترتیب آنها 
وقتى كه مى خواهد كتاب را در كنار كتب دیگر قرار دهد و آنها را پهلوى هم بچیند باید این كار را روى میز و یا تخته چوب و یا تخت بند و امثال آن بگذارد. بهتر است میان كتب و زمین فاصله اى وجود داشته باشد و آنها را در جائى مرتفع تر از زمین بگذارد تا دچار رطوبت و آبدیدگى و سائیدگى نشود.
اگر مى خواهد كتاب ها را روى تخته چوب مرتب سازد باید زیر و روى آن با عائقى صاف پوشانده شود، و نیز باید میان كتاب و چیزى كه ممكن است احیانا بدان صدمه اى وارد سازد و همچنین میان كتاب و تكیه گاه آن ، دیواره و مانند آن ، قرار دهد كه موجب فرسایش و سائیدگى كتاب نگردد.
لازم است در امر چیدن و نهادن كتب ، ادب و نزاكت را از لحاظ ارزش و حیثیت علوم و شرف آنها و شرف مصنفان و مؤ لفان آنها، رعایت كند. بنابراین باید ارزشمندترین و شریف ترین كتاب را بر روى همه كتابها قرار داده ، و بقیه كتب را بر حسب ارزش و اهمیت مذكور، به تدریج بر روى هم بچیند.
اگر در میان كتب ، قرآن كریم وجود داشته باشد باید آنرا بر فراز همه كتب و بر تارك تمام آنها قرار دهد؛ ولى بهتر است قرآن كریم را در كیف دسته دار بر میخ آهنین و یا هر نوع میخى كه بر روى دیوار طاهر كوبیده شده است بیاویزد؛ و به ترتیبى كه در زیر یاد مى شود كتابهاى دیگر را بچیند:
كتب حدیث صرف ، (یعنى كتبى كه صرفا سخنان معصومین (علیهم السلام ) در آن نگارش شده است )، تفسیر قرآن مجید، شرح و تفسیر حدیث ، اصول دین و اعتقادات ، اصول فقه ، فقه ، قواعد و دستور زبان عربى (صرف و نحو و معانى و بیان و و).
ضمنا باید دانست كه نباید كتابهاى داراى قطع بزرگ و پرحجم را بر روى كتابهاى داراى قطع كوچك تر قرار دهد تا مرتبا فرو نیفتند. و نیز نباید دریچه جلد كتاب را - كه متصل به جلد طرف چپ مى باشد و روى كتاب را مى پوشاند - مرتب به منظور نشانه گذارى ، در میان اوراق كتاب جا دهد؛ چون زیاده روى در این كار، موجب سرعت فرسایش و شكنندگى كتاب مى گردد، و لذا لازم است براى جلوگیرى از چنین فرسایشى ، در این كار، زیاده روى نشود.
شایسته است نام و عنوان كتاب را در كنار آخر صفحات ، از پائین آن بنویسد. فائده چنین كارى آنست كه مى تواند به هنگام نیاز، كتاب مورد نظر را شناسائى كرده و آنرا از لابلاى كتابهاى دیگر بیرون بكشد.
10- نباید كتاب را دست افزار حوائج روزمره قرار داده ، و به آن صدمه اى وارد  ساخت
(براى اینكه به كتاب ، صدمه اى وارد نشود) نباید آنرا مخزن و جایگاه ذخیره جزوه ها و كاغذپاره ها و امثال آنها قرار داده و لابلاى آنرا با اینگونه چیزها انباشته نمود. و نیز نباید از كتاب به عنوان : مخده ، بادزن ، ابزار كوبیدن و فشردن ، پشتى ، محل اتكاء، متكا، قتلگاه كك و حشرات دیگر و امثال آنها بهره بردارى كرد؛ به ویژه باید سعى نمود كه لابلاى اوراق كتاب از رهگذر كشتن حشرات ، آلوده نگردد.
نباید حاشیه كتاب و دو گوشه اوراق آنرا تا نمود، و براى نشانه گذارى از خرده چوب و یا چیزهاى خشك و زمخت استفاده كرد؛ بلكه باید با كاغذى لطیف و نازك ، محل مورد نظر را نشانه گذارى نمود. و چنانچه بخواهد محل مورد نظرش را با ناخن ، مشخص سازد نباید آنرا به شدت روى اوراق كتاب بفشارد.
11- باید كتب خریدارى شده را - به منظور اطمینان به صحت و تمامیت آن - بازبینى  ووارسى كرد
آنگاه كه كسى ، كتابى را به عاریت گرفت شایسته است به هنگام گرفتن و نیز هنگام اعاده ، آنرا با دقت نگاه كرده و در شناسائى آن اهمال ننمود. و نیز وقتى كتابى را خریدارى مى كند باید آغاز و انجام و میانه ها و ترتیب ابواب و اجزاء اوراق آنرا وارسى نمود و صفحات آنرا بازبینى كرد، و بالاخره صحت و درستى (و كمال و تمامیت ) آنرا معاینه نمود و بدان اهتمام ورزید.
یكى از طرقى كه مى تواند - به هنگام ضیق مجال و فرصت انسان براى بازرسى كتاب - در جهت اطمینان نسبى نسبت به صحت و كامل بودن كتاب ، آدمى را یارى دهد، وجود پیوستها و اصلاحات موجود در خود كتاب است ؛ چون وجود همین پیوستها و اصلاحات ، نمایانگر و شاهد و گواه بر صحت و تمامیت آن مى باشد
(485) .
یكى از بزرگان گفته است :
(( (لایضى ء الكتاب حتى یظلم ) )) :
كتاب نمى تواند درون خود را از لحاظ صحت و تمامیت ، بنمایاند و روشنگر درستى و كمال خود باشد مگر آنگاه كه از رهگذر اصلاح و الحاق ، دچار تیرگى گردد (و یا از راه اصلاح و الحاق ، بر آن ستم رود و به حدود نوشته ها تجاوز شود).
منظور این است كه انسان با مشاهده حك و اصلاح و تصرف در نوشته ها نسبة مطمئن مى گردد كه از طریق
(ضرب و كشط و الحاق )(486) ، كوششهائى در جهت اصلاح و تكمیل آن انجام گرفته است .


Can you have an operation to make you taller?
سه شنبه 17 مرداد 1396 03:56 ق.ظ
I was suggested this web site by my cousin. I am not sure
whether this post is written by him as nobody else know such detailed
about my trouble. You are incredible! Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر