تبلیغات
شناخت و معرفی اسلام - مناجات شعبانیه- جواد محدثى
شنبه 28 اسفند 1389

مناجات شعبانیه- جواد محدثى

   نوشته شده توسط: AMIR HASSAN SINAEE    نوع مطلب :گوناگون ،

در دعاهاى اسلامى، دریایى از حقایق ناب عرفانى موج مى‏زند.

یكى از نغزترین، معروف‏ترین و زیباترین ادعیه، «مناجات شعبانیه‏» است كه به روایت «ابن‏خالویه‏»، این مناجات را حضرت امیر(ع) و امامان دیگر در «ماه شعبان‏» مى‏خواندند. در «مفاتیح‏الجنان‏» نیز در اعمال مشتركه ماه شعبان، به عنوان «عمل هشتم‏» آمده است و آغاز آن چنین است: «اللهم صل على محمد و آل محمد واسمع دعائى اذا دعوتك ...».

بجاست كه از عارف كامل، امام راحل، خمینى عزیز(قدس‏سره) یاد كنیم كه با یادكرد پیوسته از این دعا و مضامین بلندش، آن هم با زبان و لحنى خاص و شوق‏انگیز، توجه امت ما را به این گنجینه عرفانى بیشتر معطوف ساخت. به این چند نمونه دقت كنید:

«مناجات شعبانیه از مناجاتهایى است كه اگر یك نفر انسان دلسوخته، یك عارف دلسوخته - نه از این عارفهاى لفظى - بخواهد آن را شرح كند، و شرح كند از براى دیگران، بسیار ارزشمند است و محتاج به شرح است ...» (1)

«چه بسا مسائل عرفانى كه در قرآن و این مناجاتهاى ائمه اطهار(ع) و همین «مناجات شعبانیه‏» مسائل عرفانى هست كه اشخاص، فلاسفه، عرفا، تا حدودى ممكن است ادراك كنند، بفهمند عناوین را، لكن آن ذوق عرفانى چون حاصل نشده است، نمى‏توانند وجدان كنند.» (2)

و مى‏فرماید:

«مناجات «شعبانیه‏» را خواندید؟ بخوانید آقا! مناجات شعبانیه از مناجاتهایى هست كه اگر انسان دنبالش برود و فكر در او بكند، انسان را به یك جایى مى‏رساند ... همه ائمه هم به حسب روایت مى‏خواندند.» (3)

با وصفى كه یاد شد، براى چشیدن قطره‏اى از معارف زلال این دعاى بلند، بر ساحل این دریا مى‏نشینیم.

آنچه تقدیم شما خوانندگان صاحبدل «كوثر» مى‏شود، ترجمه‏اى روان از این مناجات عرفانى است، هر چند كه «ترجمه‏»، هرگز گویاى «اصل‏» نیست و در متن عربى دعا، حلاوتى دیگر است.

ترجمه مناجات شعبانیه
خدایا! بر پیامبر و دودمان پاكش درود فرست، و آنگاه كه تو را مى‏خوانم و صدایت مى‏زنم، صدا و دعایم را بشنو و اجابت كن،و آنگاه كه با تو نجوا مى‏كنم، بر من عنایت كن،من از همه به سوى تو گریخته و در پیشگاه تو ایستاده‏ام،در حالى كه دلشكسته و نالان درگاه توام و به پاداش تو امیدوار.

آنچه را در دل من مى‏گذرد مى‏دانى، از نیاز من آگاهى، ضمیر و درونم را مى‏شناسى و فرجام و سرانجام زندگى و مرگم از تو پنهان نیست.

آنچه را كه مى‏خواهم بر زبان آورم و از خواسته‏ام سخن بگویم و به حسن عاقبتم امید بندم، همه را مى‏دانى.

در آنچه تا پایان عمرم و از نهان و آشكارم خواهد بود، قلم تقدیرت نافذ و جارى است و افزونى و كاهشم و سود و زیانم، تنها به دست توست.

اگر محرومم سازى، كیست كه روزیم دهد؟

و اگر خوارم كنى، كیست كه یاریم كند؟

خدایا! از خشم و فرا رسیدن غضبت، به تو پناه مى‏آورم.

خدایا! اگر شایسته رحمت تو نیستم، تو سزاوارى كه رحمت گسترده‏ات بر من عطا كنى.

خدایا! گویا چنانم كه در پیشگاه لطف تو ایستاده‏ام و سایه‏سار توكل نیكویم بر من بال گشوده و آنچه را تو شایسته آنى گفته‏اى و مرا در هاله‏اى از بخشایش خویش پوشانده‏اى.

خدایا! اگر ببخشایى، كیست كه از تو سزاوارتر به عفو باشد؟

اگر اجلم فرا رسیده و كار شایسته‏اى نداشته‏ام كه مرا به تو نزدیك سازد، اعتراف به گناه را وسیله آمرزش تو ساخته‏ام.

خداوندا! با مهلت و میدانى كه به نفس داده‏ام، بر خویش ستم كرده‏ام، پس اگر مرا نیامرزى، پس واى بر من.

خدایا! همواره در طول زندگى، از لطف و احسانت‏برخوردار بوده‏ام، پس از مرگ هم، لطف خویش از من دریغ مدار.

خدایا! چگونه مایوس باشم از اینكه پس از مرگ هم نگاه لطف و احسان تو بر من خواهد بود، در حالى كه در طول حیاتم، با من جز احسان و نیكى نكرده‏اى.

خدایا! كار مرا آنگونه به سامان برسان كه تو سزاوار آنى (نه آن سان كه من در خور آنم).

خدایا! با بزرگواریت، به من عنایت كن، بر گناهكارى كه در لجه جهل خویش فرو رفته است.

خدایا!

در دنیا گناهانى را بر من پوشانده‏اى كه در آخرت، نیازمندترم كه پرده پوشش خود را بر آنها افكنى.

خدایا! چون گناهانم را پوشاندى و بر هیچ یك از بندگان شایسته‏ات فاش نساختى، بر من نیكى كردى، خدایا، پس در روز قیامت نیز رسواى خلایقم مگردان.

خدایا جود و بخشش تو، دامنه آرزوهایم را گسترده است و بخشایش تو، برتر از عمل من است.

خدایا! آن روز كه میان بندگانت‏به داورى مى‏پردازى، با دیدار چهره رافت‏خود، مسرورم ساز.

خدایا! پوزش‏طلبى من به درگاهت، عذرخواهى كسى است كه از عذرپذیرى تو بى‏نیاز نیست، پس عذرم را بپذیر، اى كریمترین بزرگوارى كه زشتكاران، به درگاهش عذر گناه مى‏برند.

پروردگار من! حاجت و نیازم را رد مكن و دست امید و آرزویم را از درگاه خویش، كوتاه مگردان.

خداوندا! اگر مى‏خواستى خوارم كنى، هدایتم نمى‏كردى.

و اگر مى‏خواستى رسوایم سازى، از عقوبت دنیا معافم نمى‏كردى.

خدایا! باور ندارم كه در حاجتى دست رد به سینه‏ام بزنى، حاجتى كه عمر خویش را در پى آن گذراندم و عمرى از تو طلبیدم.

خدایا! ستایش ابدى و ثناى سرمدى تنها از آن توست، سپاسى همواره فزاینده و بى‏كم و كاست، آنگونه كه تو دوست دارى و مى‏پسندى.

خدایا! اگر مرا به جرمم بگیرى، دست‏به دامان عفوت مى‏زنم.

اگر مرا به گناهانم مؤاخذه كنى، تو را به بخشایشت‏بازخواست مى‏كنم.

اگر در دوزخم افكنى، به دوزخیان اعلام خواهم كرد كه تو را دوست دارم.

خدایا! اگر در كنار طاعتت، عملم كوچك است، امید و آرزویم بزرگ و بسیار است.

خدایا! از آستان تو چگونه تهیدست و محروم برگردم، با آنكه گمان نیك من نسبت‏به جود تو، آن است كه نجات یافته و رحمت‏شده مرا باز گردانى.

خدایا! عمرم را در رنج غفلت از تو تباه ساختم،جوانى‏ام را در سرمستى دورى از تو هدر دادم،خداوندا! آن روزها كه به كرم تو مغرور شدم و راه خشم تو را سپردم، از خواب غفلت‏بیدار نگشتم.

پروردگارا! من بنده توام و زاده بنده تو.

در آستان بزرگیت ایستاده‏ام و كرمت را وسیله تقرب به حضور تو قرار داده‏ام.

خدایا! بنده‏اى زشتكارم كه به عذرخواهى آمده‏ام، از نگاه تو شرم نداشته‏ام، اینك از تو بخشش مى‏طلبم، چرا كه عفو، صفت‏بزرگوارى توست.

آفریدگارا! توان آن نداشته‏ام كه از نافرمانیت دست‏شویم،مگر آنگاه كه به عشق و محبت‏خویش بیدارم ساخته‏اى، یا آنگونه بوده‏ام كه تو خود خواسته‏اى.

تو را سپاس، كه مرا در كرم خویش وارد كردى و دلم را از آلایشها و كدورتهاى غفلت از خودت را پاك نمودى.

پروردگارا! مرا بنگر، نگاه آنكه ندایش دادى پس پاسخت گفت، و به طاعتش فراخواندى و به یاریش گرفتى پس مطیع تو گشت.

اى خداى نزدیك; كه از مغروران و فریفتگان دور نیستى،اى بخشنده‏اى كه نسبت‏به امیدواران جود و بخششت، بخل نمى‏ورزى،خدایا! مرا قلبى بخش كه شوق و عشق، به تو نزدیكش سازد،و زبانى عطا كن كه صداقت و راستى‏اش به درگاهت‏بالا رودو نگاهى بخش، كه حقیقتش، زمینه‏ساز قرب به تو گردد!

خداوندا!

آنكه به تو معروف گردد، ناشناخته نیست،آنكه به تو پناه آورد، خوار و درمانده نیست،و آنكه تو، به او روى عنایت آورى برده دیگرى نیست،خدایا! آنكه از تو راه را یافت، روشن شد و آنكه پناهنده تو شد، پناه یافت،خداوندا! من به تو پناه آورده‏ام، از رحمت‏خویش مایوس و محرومم مساز و از رافت و مهربانیت محجوبم مگردان.

خداوندا! در میان اولیاء خویش، مرا مقام كسى بخش كه آرزوى محبت افزون‏تر تو را دارد.

خدایا! مرا شیفته یاد خود ساز و همتم را در نشاط دستیابى به نامهایت و قرارگاه عظمت و قدست قرار بده.

خداوندا! تو را به خودت سوگند، كه مرا به جایگاه اهل طاعتت‏برسان و به منزلگاه شایسته و پسندیده خویش، رهنمون باش، كه من، نه مى‏توانم شرى را از خویش دور سازم و نه سودى به خویش رسانم.

كردگارا! من، بنده ناتوان و گنهكار توام و برده عیبناك تو، كه بسویت آمده‏ام. پس مرا از آنان مگردان كه چهره لطف خویش از آنان برگردانده‏اى و اشتباهاتشان حجاب بخشایش تو گشته است.

خدایا!

مرا كمال گسستن از غیر و پیوستن به خودت عطا كن‏دیده دلهایمان را با فروغ نگاه به خود، روشن سازتا دیده‏هاى بصیرت دل، حجابهاى نور را از هم بر درد و به كانون عظمت‏برسد و جانهاى ما آویخته درگاه عزت و قدس تو گردد.

خدایا! مرا از آنان قرار ده كه ندایشان كردى، پاسخت گفتندو نگاهشان كردى، مدهوش جلال تو گشت،با آنان، راز گفتى و نجوا كردى، آشكارا براى تو كار كردند.

خداوندا! هرگز نومیدى را بر حسن ظن خویش مسلط نساخته‏ام،و هرگز امیدم از كرم نیكو و زیبایت نگسسته است.

پروردگارا!

اگر گناهان مرا در پیشگاه تو خوار و پست كرده، پس به سبب توكل و اعتماد نیكویم به تو، از من درگذر.

آفریدگارا!

اگر گناهان، مرا از لطف والاى تو دور ساخته، اما یقین به كرم و عنایتت، آگاه و امیدوارم ساخته است.

خدایا! اگر خواب غفلت، از آمادگى براى دیدارت، باز داشته، معرفت‏به نعمتهاى ارجمندت، بیدارم داشته است.

خداوندا!

اگر عقوبت‏سنگین تو، به آتش دوزخم فرا مى‏خواند، پاداش فراوانت، به بهشتم دعوت مى‏كند.

آفریدگارا!

من از تو مى‏خواهم و تنها به آستان تو دست نیاز برمى‏آورم و تو را خواستارم.

از تو مى‏خواهم كه بر محمد و دودمانش درود فرستى و مرا از آنان قرار دهى كه همواره به یاد تواند و پیمان تو را نمى‏شكنند و از سپاس تو غافل نمى‏شوند و فرمانت را سبك نمى‏شمرند.

خدایا!

مرا به فروغ نشاطبخش عزت خود بپیوند تا تنها شناساى تو باشم و از غیر تو روى برتابم و تنها از تو ترسم و بیم تو داشته باشم.

اى شكوهمند و بزرگوار!

بر محمد و خاندان پاكش درود تو باد، و سلام بى‏پایان و بسیار.  


پى‏نوشتها:
1- صحیفه نور، ج 20، ص‏189.
2- همان، ج‏17، ص 265.
3- همان، ج‏19، ص 158.


منبع: ماهنامه كوثر، شماره 21 آذر 1377


janellblauch.jimdo.com
سه شنبه 2 خرداد 1396 10:45 ق.ظ
I was suggested this blog by my cousin. I am not sure whether this post is written by him
as no one else know such detailed about my difficulty. You are incredible!
Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر